Ollongren wil dat de biedingen worden bijgehouden in een biedlogboek, zodat kandidaten na afloop het biedproces kunnen controleren. Op termijn moeten alle makelaars gaan werken met een digitaal biedlogboek. Eerder dit jaar zorgde een zwartboek van Vereniging Eigen Huis over louche makelaars voor opschudding. Dankzij hun voorkennis kunnen makelaars nu nog makkelijk biedingen manipuleren en eigen klanten voortrekken.

In de discussie wordt veel verwezen naar Noorwegen, dat al een transparant biedsysteem heeft. „Daar wordt iedere bieder met naam bekend”, constateert directeur Hans van der Ploeg van Nederlands tweede makelaarsorganisatie VBO. Maar let wel: in het Noorse systeem moet de bieder al vooraf de financiering geregeld hebben.

Ook is de bieder knalhard gehouden aan zijn bod; bedenktijd is er niet. „In Nederland komt de koop pas officieel tot stand als beide partijen hebben getekend. En daarna is er nog drie dagen bedenktijd. Ik vind dat wel goed. Het is de belangrijkste aankoop uit je leven”, zegt Van der Ploeg.

VBO heeft net een experiment met een transparant biedingsysteem achter de rug. Kandidaten boden online en kregen na afloop een geanonimiseerd overzicht van het biedproces. Maar tot lagere huizenprijzen heeft het niet geleid. Gemiddeld ging een huis 12% boven de vraagprijs weg. Dat is meer dan normaal. „We hebben nog steeds te maken met krapte op de woningmarkt. Met dit nieuwe systeem lossen we dat niet op. Dit is zeker niet de heilige graal.”

In Noorwegen leidt het ook niet per se tot lagere prijzen. Zo stegen de huizenprijzen daar in het tweede kwartaal met ruim 10,3%, tegen 12,8% hier. Bij makelaarsvereniging NVM tempert men ook de verwachtingen dat een digitaal biedsysteem lagere prijzen oplevert, aangezien er mogelijk ook meer ogen meekijken. „Transparantie kan op de huidige markt de prijs eerder stuwen dan matigen”, zegt woordvoerder Marc van der Lee.