Op de set van ’De K van Karlijn’... ’Zonder humor is kanker ondragelijk’

De filmlocatie waar ik een kijkje op de set mag nemen is ergens in Het Gooi. Ik verwacht terecht te komen in een luxe villawijk, maar beland op een soort industrieterrein, waar ik de set slecht kan onderscheiden van de ’normale’ omgeving. Ik zie al snel dat ik goed zit, want voor me loopt een crewlid met een rood vestje met op de rug ’1,5 meter afstand houden alstublieft’. Een setbezoek tijdens de coronapandemie: best spannend. Van tevoren is gemeld dat ieders temperatuur wordt gemeten en er te allen tijde een mondkapje gedragen moet worden. Ietwat nerveus stap ik af op de dame die mij vriendelijk in ontvangst neemt: „Ja sorry hoor, dit doen we bij iedereen”, zegt ze, terwijl ze een thermometer op mijn hoofd richt. Even krijg ik het warm: straks is mijn temperatuur te hoog en mag ik de set niet op! Maar ik blijk een keurige 36.8 te meten. Met een vers mondkapje op sta ik even later tussen de camera’s, geluidstechnici en visagisten, waar ik middenin een scène met Joke Bruijs (68) beland. Vreselijk De K van Karlijn gaat over iets dat maar liefst 1 op de 9 vrouwen in Nederland overkomt: borstkanker. Karlijn, gespeeld door Tjitske Reidinga (48), woont in Weesp, is 17 jaar getrouwd met Victor en heeft een puberzoon (12): Thijs. Bruijs speelt de rol van Leonoor, de moeder van Karlijn. „Een vreselijk mens, maar heerlijk om te spelen. Sowieso is het heerlijk om weer op de set te staan!” zegt Bruijs met een twinkeling in haar ogen. „Het is wel raar dat we even geen crewleden mogen knuffelen, hoor. Gelukkig worden de acteurs allemaal getest. Of die test pijn deed? Welnee, ik had in ieder geval nergens last van. En we doen alles voor de veiligheid, hè. Al ben ik niet zo bang aangelegd.” Het is een schijnbaar rommelige, maar toch geoliede machine. Er dreigt een fikse regenbui aan te komen, dus regisseuse Will Koopman dringt erop aan dat er een beetje haast gemaakt moet worden. De omgeving lijkt het daar niet zo mee eens te zijn: eerst is er een flinke wolk die roet in het eten gooit. Daarna stapt er middenin de scène een man uit zijn auto bij de garage die naast de set ligt. „Mag ik hier wel staan?!” blèrt hij dwars door de opnames heen. Grinnikend wordt de scène voor een derde keer opgenomen. Als de acteurs er net lekker in zitten, vliegt er bulderend een vliegtuig over de set. „Nog een keer jongens!” spoort Koopman aan. De vierde take staat de scène er eindelijk op, waarna zo’n tien mensen de boel zo snel mogelijk naar binnen verhuizen. Kanker „Ik vond het belangrijk om een serie te maken over kanker, omdat ik het proces in mijn familiekring heb meegemaakt”, vertelt Koopman even later als het buiten giet van de regen. (De man van Will Koopman overleed in 2017 aan kanker, red.) „De serie draagt straks hopelijk bij aan meer bewustzijn bij mensen. Kijken is het nieuwe voelen: dat laten we ook zien in de serie.” „Ik hoop dat mensen bij het zien van deze serie zichzelf beter gaan checken”, vult Tjitske Reidinga aan. „Bij mij is dat zeker het geval: ik ben zoveel meer te weten gekomen over borstkanker. Tijdens de voorbereiding op de rol heb ik met diverse mensen en specialisten gesproken. Zo kwam ik er ook achter dat borstkanker nu steeds vaker bij jonge vrouwen voorkomt. De test die er nu is, komt eigenlijk op een te late leeftijd. Dat vond ik heel verontrustend. Er kan maar niet genoeg voorlichting gegeven worden, want hoe vroeger je er bij bent, hoe beter. Ik zal er nu zeker nog beter op letten en daar ook op aandringen bij vriendinnen.” Veel angst In de serie geeft Reidinga zich letterlijk en figuurlijk helemaal bloot voor de rol van Karlijn. „Dat was pittig. Ik ben natuurlijk 48 en het is een heel kwetsbare rol, maar ik vond het belangrijk dat het verhaal eerlijk en goed - zoals het echt is - in beeld komt. Karlijn heeft zich voorgenomen om te horen bij de 85% van de mensen die borstkanker overleeft, maar ze wil absoluut niet dat haar hele leven nu alleen om kanker draait. Ze maakt het liefst zo hard mogelijke grappen om de angst weg te lachen. Ik herken mezelf in Karlijn: zo zou ik er waarschijnlijk ook mee omgaan. Met een flinke dosis humor, maar ook heel veel angst.” Humor zien we veel terug in De K van Karlijn, maar een komedie mogen we het absoluut niet noemen. „Het wordt absoluut geen dijenkletser, maar zonder humor is een ziekte als kanker ondragelijk”, legt Koopman uit. „Je kunt, als je partner ziek is, niet de hele dag bij de pakken neer gaan zitten. Soms moet je ook heel erg lachen als je met elkaar bent. Daarom is Tjitske ook zo geschikt voor de rol van Karlijn: zij heeft zowel humor als drama in zich en doet dat zó goed. Je gaat relativeren in zo’n moeilijke situatie: dat is wat ik wil weergeven in de serie. Het is goed om te laten zien wat voor emoties er allemaal naar boven komen. Net als dat het goed is om te tonen hoe mensen in je omgeving kunnen reageren op het feit dat iemand heel erg ziek is.” Geen raad Voor Koopman blijken de opnames soms zwaar. „Juist omdat ik mijn eigen man ben verloren aan kanker, komen er tijdens het draaien soms herinneringen naar boven. Bijvoorbeeld door de manier waarop de man van Karlijn reageert: ik begrijp zijn reactie, omdat ik weet hoe het is. Of die van Karlijns moeder Leonoor, die best hard is. Je weet je geen raad met het idee dat een persoon waarvan jij houdt er straks misschien niet meer is. Dan kunnen mensen heel apart reageren.” Joke Bruijs had zelf borstkanker in 2007, maar zij denkt weinig terug aan die tijd op de set. „Het is alweer ruim twaalf jaar geleden en ik ben er nog, dus ik denk daar weinig over na hier. Mijn rol laat dat ook niet zo toe”, legt ze uit. „Ik zou als moeder heel anders reageren als mijn dochter borstkanker zou hebben. Ik zou juist heel erg begaan zijn. Leonoor is vooral met zichzelf bezig, al blijkt ook zij uiteindelijk toch echt wel heel veel om haar dochter te geven. Het is een fantastische rol om te mogen vertolken, maar Leonoor staat ver af van mij als persoon.” Coronascherm Terwijl een crewlid in de hoek een enorme plopkap staat te kammen, bereidt de cast zich voor op de volgende scène, die binnen wordt opgenomen in een kleine ruimte. Het stoeltje van Will Koopman -inclusief coronascherm - wordt snel verschoven en de make-up van de acteurs wordt bijgewerkt. Er is geen plek voor toeschouwers vanwege de coronaregels, dus het wordt tijd om de set van De K van Karlijn weer te verlaten. Met een glimlach groet ik de drie powervrouwen die ik heb mogen spreken, mezelf voornemend mij vanavond (en in mijn verdere leven) goed te checken. De woorden van Tjitske spoken door mijn hoofd: „Ik hoop dat de serie laat zien dat je borstkanker heel serieus moet nemen. Het is iets wat iedereen kan overkomen.” De opnames van ’De K van Karlijn’ gaan nog door tot 14 september. De serie zal naar verwachting in 2021 op televisie verschijnen.